Fisher var úr sýni sótt
satt það fyrir höfum.
Þá var liðið langt á nótt
hjá Laugardælagröfum.

Að mörgum hefur síðan sótt
seint á næturtöfum,
þegar líður langt á nótt
hjá Laugardælagröfum.
   
    GSt.

Fyrr á öldum tíðkaðist það að bændur sendu vinnumenn sína í verið á vertíðinni. Þá voru þeir gerðir út með klæði og kost af heimilinu. Vertíðarhlutnum skilaði svo vinnumaðurinn hússbónda sínum þegar heim kom.

Gísli Einarsson í Ásum í Eystri-Hrepp bjó áður í Nesi í Selvogi og Urriðafossi í Flóa. Hann var móðurafi Gunnars á Skeggjastöðum og þeirra Hælsbræðra, Gestssona.

Gísli sendi eitt sinn vinnumann sinn í verið og þegar hann kom heim afhenti hann Gísla vertíðarkaupið. Gísli taldi þá vinnumanninum út árskaupið og fór svo að vertíðarhluturinn fór allur í árskaupið, það var ekkert eftir. Þá sagði Gísli: ,,Dýr ertu Mundi”.

Einhverjir kalla þetta kannske arðrán eða þrælahald. En afrakstur vinnunar fyrr á öldum var ekki meiri en svo, að gott þótti að hafa mat og klæði. Það höfðu það ekki allir, þó unnið væri.

 

Fjósbygging er hafin hér í Hraungerði. Það er rúm vika síðan grafið var fyrir. Á fimmtudaginn var fyrsta steypan, þegar steyptur var veggur til styrktar hlöðuvegg sem grafið var að. Annars verður mest byggt úr forsteyptum einingum sem keyptar voru fyrir rúmu ári síðan.

 

Kolbeinn Ólafsson frá Hjálmholti hélt upp á 70 ára afmælið sitt um daginn.
Ég flutti honum þessar afmælisvísur:


Í Hjálmholti hann fæddur er í Flóa,
foreldrana umhyggju þar hlaut.
Þar sem bestu kjarnagrösin gróa
geisla sólar æskudaga naut.  

Með Kolla göngum nú á gleðifundinn
og gaman er að sitja veislu hans.
Jafnan kátur því að létt er lundin
og lífgar alltaf upp á huga manns. 

Ævidaga fái hann sem flesta
og friður ríki í huga sérhvern dag.
Vinir óska honum alls hins besta.
Óskin sú er fylgir þessum brag.

GSt.

Sl. laugardagskvöld fórum við hjónin út að borða á veitingastað með nokkru valinkunnu sómafólki.
Þar raulaði ég vatnsbrag svo viðstaddir heyrðu.
Eins og kunnugt er hefur verið knappt um vatn í Flóahreppi í þeim þurrkum sem gengið hafa undanfarin sumur, en nú er samningur í höfn við Árborg og Landsvirkjun um vatnslögn úr Ingólfsfjalli í vatnstankana í Flóahreppi. Væntanlega verður hafist handa við vatnslögnina strax í vor og ættu vatnsvandamálin þá að heyra sögunni til.
Ég fékk áskorun þar á staðnum um að hefja blogg á ný og byrja á þessum vatnsbrag, sem á að geta sungist við lag Oddgeirs Kristjánssonar við brag Ása í Bæ: ,,Ég veit þú kemur í kvöld til mín”

Hér kemur svo bragurinn:

Ég veit það kemur hér vatn í vor
þó vonin væri dauf í gær.
Ég trúi ekki öðru en
að aftur renni lind ein tær.
Og þá við öll förum fljótt í bað
og freyða mun þá sápan mild
og þvegið allt sem er útatað
og allar skepnur drekka að vild.
Og seinna þegar vatnið hefur vætlað langan veg
þá vökvum saman blómin sem við eigum þú og ég
Ég veit það kemur hér vatn í vor
þó vonin væri dauf í gær.
Ég trúi ekki öðru en
að aftur renni lind ein tær
                        GSt.

Gömul brúsapallsvísa mín gekk í endurnýjun lífdaganna nú á tímun tölvupósts og -nets.
Heiðmar vakti á síðu sinni athygli á umfjöllun um brúsapalla á síðu Búvélasafnsins.
Þá skaut ég inn í umsagnarreit hjá honum þessari gömlu vísu sem ég gerði þegar ég reif brúsapallinn hér í Hraungerði, líklega fyrir eða kringum 1980.
Vísan birtist á sínum tíma í ungmennafélagsblaðinu Hugni og er svona:

Þú gengdir hlutverki í atvinnulífinu áður,
á þér og við þig var margur leikurinn háður.
Nú stendurðu eftir, fúinn, feyskinn og smáður
og fljótlega verðurðu burtu af jörðinni máður.
GSt.

Allmörg bréf hef ég séð frá ráðuneytum í minni tíð í sveitarstjórnarmálum og ýmsum félagsmálum áður. Í bréfhaus þeirra er skjaldarmerki Íslands. Ég man ekki eftir öðru en þau hafi öll verið vönduð, málefnaleg og kurteisleg.
Bréf Svandísar Svavarsdóttur umhverfisráðherra til Flóahrepps er því miður með öðrum hætti.
Hún hefði getað tilkynnt um synjun sína á aðalskipulagstillögu hreppsins með tilvísan til úrskurðar ráðherra sveitarstjórnarmála og viðeigandi greina í Skipulags- og byggingalögum. Það þurfti ekkert meira.
Svandís ráðherra er hins vegar ekki vönd að virðingu síns ráðuneytis og kýs að blanda ósannindum og dylgjum um sveitarstjórnarmenn inn í opinber bréf ráðuneytisins.
Í bréfi hennar til Skeiða- og Gnúpverjahrepps kýs ráðherra að dylgja með það að sveitarstjórnarmenn hafi þegið persónulegar greiðslur frá Landsvirkjun. Bæði Landsvirkjun og Skeiða- og Gnúpverjahreppur  eru opinberar stofnanir og auðvelt að leita upplýsinga í bókhaldi þeirra, ef viðkomandi kæra sig um, sem ekki var í þessu tilfelli.
Í bréfinu til Flóahrepps heldur ráðherra því fram að afstaða sveitarstjórnar hafi fyrst orðið jákvæð gagnvart virkjun þegar samningur komst á við Landsvirkjun í júní 2007. Hún hefur hins vegar öll gögn um það að Flóahreppur hóf viðræður við Landsvirkjun í janúar 2007 og varla hefði hann óskað eftir viðræðunum ef afstaða sveitarstjórnar hefði þá verið neikvæð. Hún kýs að líta framhjá sannleikanum.
Það er kunnugt að stjórnmálamenn fara oft í kringum sannleikann í almennri umræðu, en mér þykir siðferðið enn vera að síga niður á lægra plan þegar þeir fara með ósannindi og dylgjur í opinberum bréfum ráðuneyta undir skjaldarmerki Íslands.
Það er undarlegt að afstöðu sveitarstjórnar til virkjana skuli vera blandað inn í úrskurðinn. Ber að skilja það svo að úrskurðurinn hefði verið með öðrum hætti ef afstaða sveitarstjórnar til virkjunar hefði verið neikvæð og að þá hefðu tilvitnaðar lagagreinar og úrskurður ráðherra sveitarstjórnarmála verið túlkaður með öðrum hætti?
Í skilyrtu tilboði ráðherra um staðfestingu á breyttu skipulagi, án málsmeðferðar í sveitarfélaginu, kemur fram lítilsvirðing hennar fyrir íbúum Flóahrepps.
Það hefði verið hægt að tilkynna um synjunina með málefnalegum og kurteislegum hætti. Það var óþarft og þjónar engum málstað að vera með dylgjur og klíning á sveitarstjórnarmenn. Það gerir ekki annað en að opinbera hugarheim bréfritarans.
Mér finnst Svandís Svavarsdóttir hafa minnkað sig með þessum bréfaskrifum.

Líklega getur einn maður stöðvað kirkjudeiluna á Selfossi.
Enginn umsækjenda um prestsembættið hefur gefið það út opinberlega að hann sé hlynntur þeirri ólöglegu skipan sem sóknarnefnd hefur barist fyrir og fengið biskupsstofu í lið með sér, sem þar með brýtur eigin reglur.  
En varla væri sóknarnefnd að berjast fyrir þessari skipan ef vitað væri að hún væri í óþökk allra umsækjendanna. Sóknarnefnd og biskupsstofa gengu varla fram með þessum hætti ef einungis væri verið að mótmæla formsatriðum, hér hljóta hagsmunir að búa undir.
Það ætti að vera flestum ljóst að gengið er erinda einhvers umsækjandans.
Hann er sá eini sem gæti stöðvað deiluna með einfaldri yfirlýsingu um að hún væri í óþökk hans.

 
Á hreppsnefndarfundi í gærkvöldi var samþykkt tillaga, þar sem mótmælt er þeim mismun milli sveitarfélaga sem felst í synjun umhverfisráðherra á staðfestingu aðalskipulags fyrir Flóahrepp og gerir sveitarstjórnin alvarlegar athugasemdir við málsmeðferð ráðherra, bæði þann mikla drátt sem orðið hefur á afgreiðslu málsins og að hafa ekki kynnt Flóahreppi gögn sem vísað er til í úrskurði og bárust ráðuneytinu löngu eftir útrunna fresti (líklega pantaðir af ráðuneytinu.GSt.).Þá var í tillögunni fjallað um þá stöðu sem upp er komin í framhaldi af synjun ráðherra.

Tillagan var samþykkt samhljóða en ég lagði svo fram þessa bókun:

,,Bókun:

Ég tel að aðalskipulagstillaga Flóahrepps sé ein tillaga, sem í heild sinni sé annað hvort lögmæt eða ólögmæt.
 Skilyrt tilboð ráðherra um að staðfesta hluta skipulagstillögunnar, tel ég vera tilraun til íhlutunar í skipulagsvald sveitarfélagsins.
Ef skipulagstillagan er hlutuð í sundur er í raun um efnislega breytta aðalskipulagstillögu að ræða sem ég tel að þurfi skipulagslega málsmeðferð í sveitarfélaginu.

Að teknu tilliti til stöðu orkumála í veröldinni, þar sem hratt gengur á olíulindir heimsins og framgangur, kostnaður og umhverfisáhrif annara möguleika í orkuvinnlu er óviss,  þá tel ég brýnt að ekki verði önnur uppbygging, sem krafist yrði bóta fyrir, á svæðinu við Urriðafoss, heldur verði hann tekinn frá til  orkuvinnslu handa komandi kynslóðum í þeim orkusnauða heimi, sem bíður handan við hornið.

Guðmundur Stefánsson"

 

Á sl. ári var ákveðið að hefjast handa við skólabyggingu við Flóaskóla. Mjög þröngt hefur verið um þá starfsemi sem þar hefur farið fram og svo var ákveðið að stækka bygginguna þannig að hægt væri að taka heim kennslu 8.-10.bekkjar, sem fram hefur farið á Selfossi.  
Við ákvörðunina um byggingaframkvæmdirnar lá fyrir loforð um framlag frá Jöfnunarsjóði sveitarfélaga að uppfylltum ákveðnum skilyrðum, m.a. úttekt löggiltra endurskoðenda um áhrif framkvæmdanna á rekstur Flóahrepps.
Þegar Flóahreppur hafði uppfyllt skilyrðin með jákvæðum umsögnum, brá svo við að Jöfnunarsjóður ætlaði að draga loforð sitt til baka og bar við óvissu um tekjur sjóðsins.
 Skorað var á sjóðsstjórn og ráðherra sveitarstjórnarmála að standa við áður gefin loforð. Niðurstaðan var að sjóðurinn drattast til að veita framlag en refsar Flóahreppi um leið fyrir að fara hagkvæma leið við framkvæmdina. Sjóðurinn hefur ávalt miðað við svokölluð norm, sem eru hlutfall af áætluðum meðalbyggingakostnaði. En nú sá sjóðurinn sér leik á borði og braut þessa norm-reglu sína og verður framlagið 71 milljón kr. í stað 86 m.kr. þannig að Flóahreppi er refsað með 15 m.kr. lækkun vegna hagsýni.
 Segja má þó að varnarsigur hafi unnist með því að fá loforðið efnt að nokkru.

 

Undarlegt er niðurlag bréfs umhverfisráðherru til Flóahrepps. Þar býðst hún til að staðfesta aðalskipulag Flóahrepps (gamla Villingaholtshrepps) ef því er efnislega breytt þannig að engin virkjun sé á skipulaginu. Einungis þurfi að breyta skipulagsuppdráttum með tilheyrandi útfærslum. Ekki er minnst á að það þurfi neina sérstaka málsmeðferð hjá sveitarstjórn, ekki einu sinni samþykki sveitarstjórnar. Slíkt hlýtur að vera lögleysa.
Aðalskipulagstillagan sem unnin hefur verið og samþykkt af sveitarstjórn Flóahrepps er ein tillaga og annað hvort er málsmeðferð við gerð hennar lögmæt eða ólögmæt. Hún verður ekki tætt niður í parta og sumir þættir metnir löglegir en aðrir ekki.
Sú breytta tillaga sem ráðherran er að óska eftir að fá senda til staðfestingar er í raun hin  svokallaða “tillaga A”, sem var án virkjunar og var kynnt var á íbúafundi samhliða “tillögu B”, sem var með virkjun. Hins vegar hefur tillaga A aldrei verið auglýst og þar með hefur íbúum og öðrum hagsmunaaðilum aldrei gefist kostur á að gera athugasemdir við hana, eins og lög gera ráð fyrir og ekki liggur fyrir samþykki sveitarstjónar fyrir henni.
Með þessu boði er umhverfisráðherra að skilyrða staðfestingu við efnisinnihald skipulagstillögunnar en segist þó hafna henni vegna galla á málsmeðferð. Hér stangast því eitt á annars horn. Með afskiptum af efnisinnihaldi tillögunnar er ráðherran að fara út fyrir sitt valdsvið þar sem skipulagsvaldið er sveitarstjórna en ekki ríkisins.

Það er undarlegt að umhverfisráðherran skuli einungis nefna efnislega breytta uppdrætti með tilheyrandi útfærslum sem skilyrði fyrir staðfestingu, ekki er óskað eftir samþykkt sveitarstjórnar fyrir breytingunni, sem samkvæmt Skipulags- og byggingalögum er þó meginforsenda fyrir framgangi allra skipulagstillagna.
Umhverfisráðherran hrærir saman í einn graut málsmeðferð og efnisinnihaldi aðalskipulagstillögunnar.

Það var einhvern tíma fyrir jólin að mér var sagt að flugvélafloti Íslendinga mengaði eins og 16 Straumsvíkurálver.  Ég man ekki eftir að neinn hafi mótmælt öllu þessu flugi. Ég man heldur ekki eftir að teiknimyndir með reykspúandi flugvélum verið auglýstar í sjónvarpinu, það voru bara teiknimyndir af reykspúandi álverum.
Svo var það um daginn að í Kastljósi sjónvarpsins var talað við mann sem er að reyna takmarka neyslu sína við það, að hann taki aðeins til sín sinn meðalhluta af neyslu alls mannfjölda heimsins. Þá kemur í hans hlut aðeins afrakstur 2,1 hektara, sem er meðaljarðrými jarðarbúa (líklega að meðtöldum eyðimörkum og fjöllum, það kom þó ekki fram). Hann sagði að til þess að laga sig að meðalneyslu jarðarbúa væri langbrýnast að hætta alveg að fljúga og hann undraðist að enginn umræða væri þá ofneyslu á orku.
Það er hæpið að flokka atvinnuvegi og störf í vond og góð. Það hefur þó verið gert og ferðaþjónusta hefur verið í náðinni á þeim forsendum að hún sé svo náttúruvæn. Álver hafa aftur á móti verið úthrópuð sem spillandi.
Af hverju skyldi þessum greinum hafa verið stillt upp sem andstæðum með öfugum formerkjum, þannig að sú greinin sem meira mengar sé talin náttúruvænni? Er þetta hræsni eða getur verið að þeir sem berjast fyrir minni mengun og ósnortnu andrúmslofti viti ekki nákvæmlega hve mikill útblástur kemur frá flugvélum og hve mikið frá álverum? Það hafa engir mótmælendur lagst á flugvelli til að hindra flugtak eða lendingar og engir hafa heldur hlekkjað sig við flugvélarnar eins og mótmælendur hafa gert við vinnuvélar á virkjunarsvæðum, þar sem stofað er til minni mengunar.
Það eru engin “Saving atmosphere” samtök til, bara “Saving Iceland”.
15 þúsund manns sóttu loftslagsráðstefnu í Kaupmannahöfn í desember og hafa líklega flestir þeirra ferðast með flugi. Mér þykir líklegt að 15 hundruð manns hefðu nægt til að ná þeim litla árangri sem þar náðist. Fulltrúarnir voru hvort sem er bara, þegar til kom, strengjabrúður stjórnvalda viðkomandi landa. Það hefði verið hægt að spara flugfar fyrir 13500 manns með tilheyrandi minni mengun, sem ráðstefnan snerist þó um að draga úr.
Fyrir nokkrum árum sýndi dönsk rannsókn að hinn pólitíski neytandi væri ekki til. Þeir sem berjast fyrir bættri meðferð dýra í Danmörku voru alveg eins líklegir og aðrir til að kaupa kjúklinga frá suður-Ameríku, þar sem aldrei er minns á meðferð dýra. Buddan og bragðlaukarnir réðu mestu um val í innkaupum.
Kannske að hinn pólitíski neytandi á mengunarvaldandi vörum og þjónustu sé heldur ekki til. Kannske finnst umhverfissinnum gaman rétt eins og hinum að fljúga og ferðast og spóka sig í útlöndum og kannske versla svolítið í leiðinni.
Það er líklega þess vegna sem er þagað um þennann mesta mengunarvald jarðarinnar.